Ga er maar even goed voor zitten. Mijn cluppie is grondig aan een analyse onderworpen door T. en H. Ik had het niet beter kunnen verwoorden.............
Vijf minuten voor rust staat de ploeg achter met drie doelpunten. Er is een fundamenteel andere tactiek nodig om een nederlaag en degradatie te voorkomen. Weinig tijd om de situatie grondig te analyseren. 45 minuten en wellicht nog een paar minuten blessuretijd dan valt het doek als er niet meteen iets gebeurt.
De sponsor dreigt de kraan dicht te draaien bij verlies, de toeschouwers blijven al langere tijd massaal weg omdat het spel van de ploeg niet meer aantrekkelijk genoeg is. Er stonden dikwijls ook nog berichten in de krant over rellen in het stadion. Weliswaar was er geen verslaggever in het stadion aanwezig en heeft de pers de informatie vooral van horen zeggen maar het werd groot gebracht in het nieuws en het houdt veel toeschouwers weg.
In de zomerpauze is er een nieuwe trainer aangesteld. Hij probeert de richting te veranderen maar de dominerende figuren in het spel begrijpen zijn tactiek niet, kunnen hem niet omzetten of dwarsbomen de veranderingen bewust.
Een ploeg met drie kapiteins. Één van hen kent de spelregels goed uit zijn hoofd. Hij denkt alle trucjes van de tegenstander te kennen en weet veel af van het bestuur. Maar hij mist een doorslaggevende eigenschap van een teamleider. Hij speelt vooral voor zichzelf. Hij kan zijn ploeg niet op sleeptouw nemen en ook niet enthousiasmeren. Hij houdt van urenlange besprekingen over tactiek maar vergeet dat het op het veld moet gebeuren. In de kleedkamer heeft nog nooit een team een belangrijke wedstrijd gewonnen. Door zijn jarenlange ervaring mist hij snelheid om op nieuwe situaties te kunnen reageren. Hij is een ouderwetse generaal op het veld, een oude haas die de grote lijnen wil uitzetten maar vooral teruggrijpt op intimidatie. Een grove overtreding op zijn tijd vindt hij een geschikt tactisch middel.
Hij wordt op het veld geassisteerd door een aankoop een paar jaar geleden. Nadat deze speler op verschillende posities werd ingezet heeft hij zijn positie eindelijk gevonden als tactisch adviseur van de generaal. Hij heeft jaren in Azië op een lager niveau gespeeld en de tactiek daar bestudeerd. Hij is ervan overtuigd dat je door spirituele reinheid een tegenstander kunt bedwingen. Maak jezelf wijs dat je voldoende kwaliteiten hebt, raak overtuigd van je eigen karma en zoek contact met de tegenstander. Als geëigend middel is de laatste tijd een time-out tijdens een wedstrijd aangevraagd. Deze wordt gebruikt om alle krachten te bundelen door een sessie gezamenlijk mediteren in de kleedkamer onder het toedoen van wierrook. Het zou tijdens de trainingen van de ploeg regelmatig zijn voorgekomen dat enkele spelers de kleedkamer daarna kotsend weer verlaten hebben.
Deze oud gediende spelers worden geassisteerd door twee oudere spelers die al jaren bij de club zitten en daarom een dragende rol in het team kregen toegewezen. Zij zijn geplaatst op het middenveld om de schakel tussen de achterhoede en de goalgetters te vormen. Maar zij missen de kwaliteit en de creativiteit om een dragende rol in de ploeg te spelen. Zij hebben geen ideeën, hoe zij ook worden aangespeeld. Zij staan of aan de zijkant om het spel te vertragen of nog buitenspel als de ploeg door een snelle counter wil aanvallen. Het zijn duur betaalde spelers die met schele ogen door de ploeggenoten aangekeken worden. Niemand kan begrijpen waarom zij niet van het veld gehaald worden. Zij lijden veel balverlies en zetten geen nieuwe aanvallen op. Zij passen vooral terug en houden vol dat je alleen vanuit een verdedigende organisatie kunt winnen. Maar wie geen fouten maakt kan ook verliezen. Zij spelen volkomen zonder dreiging en slecht. Hoe zeer zij ook hun best doen, zij missen speloverzicht en tactisch vermogen. Zij missen techniek en tempo om op dit niveau mee te kunnen. Zij spelen geen grote rol van betekenis voor de ploeg, zij spelen alleen maar in de breedte en niet in de diepte. Zij houden het veld klein om zelf niet te veel te moeten lopen. Zij passen alleen maar terug en laten de ploeggenoten alleen achter in de verdediging voor het vuile werk.
Wat wellicht nog hoop op een goede afloop geeft, is dat het team over het algemeen beschikt over veel talent. Er zijn een aantal jonge spelers die vol energie alles in de strijd gooien. Natuurlijk maken ook zij hier en daar fouten maar zij gaan vol op de aanval om de tegenstander tot fouten te dwingen en de trouwe toeschouwers enthousiast te maken.
Het team leeft vooral door zijn teamspirit. Niemand is te beroerd om lange wegen te maken voor de ander. De meeste spelers stellen hun kwaliteiten in dienst van het teambelang. Zij worden nog te veel aan de kant gehouden of op de tribune gezet. Er wordt te veel vertrouwd op oude tactieken die in het verleden succes waarborgden. Maar de tegenstanders hebben zich verder ontwikkeld en de toeschouwer wil tegenwoordig niet meer het spel van twintig jaar geleden. Men is balcontrole en behoudend spel spuugzat. De toeschouwers willen spektakel en een ploeg die zich volledig inzet voor de club. Geen zakkenvullers die vandaag hier spelen en morgen naar een andere club vertrekken. Zij missen passie en inventiviteit. Zij willen geen positiespel maar aanval, ook al krijg je soms een doelpunt tegen. Liever vier doelpunten maken en drie tegen dan een saaie 0-0. Sinds de driepunterregeling levert een gelijkspel te weinig op om aan het einde van het seizoen degradatie te vermijden. Voor het kampioenschap moet je aanvallend spelen. Wie alleen maar verdedigt kan de wedstrijd niet winnen en zeker geen kampioen worden.
Donkere wolken pakken zich samen boven het stadion van de noodlijdende club. Waar het stadion met zijn ranke, betonnen pilasters, in vroegere tijden harmonieus opging in het decor van wederopbouwflats, lijkt het nu wel haast vervreemd te zijn van zijn omgeving. Als ware het het Olympisch Stadion in Amsterdam. Afgedaan en verlaten. Massaal hebben de voetbalminnende buurtbewoners het nieuwe stadion van de concurrerende club verkozen boven hun vertrouwde icoon uit de jaren zestig en zeventig.
Eerlijk is eerlijk. Het stadion van de club oogt ook niet zo modern van de buitenkant. Een ijzeren hek, prikkeldraad en een met open betonblokken omheinde zone voor de thuis-supporters maken een weinig uitnodigende indruk. Ook de met witte tegels afgebakende zone voor de supporters van de tegenpartij - zij zorgen immers voor overlast en dienen afgebakend te zijn - maken zo dicht bij de entree een vijandelijke indruk.
Veel buurtbewoners ergeren zich echter vooral aan het gedrag van de vaste, trouwe aanhang van de club, wanneer zij als een kudde wilde dieren wachten op de supportersbussen voor en na de wedstrijd. Een vaste, trouwe kern die alsmaar kleiner wordt….
In een wanhoopspoging wordt de naam gewijzigd. Een nieuwe, über-hippe naam. De naamswijziging en de onvermijdelijke imagoverbetering zullen een jong, enthousiast publiek aan kunnen trekken. Publiek uit de buurt, zoals in vervlogen tijden. Meer publiek én een beter publiek. Publiek uit de buurt!
Een sponsor investeert tonnen in verbetering van het stadion. Samen met de stafdirecteur wordt het plan opgevat om ook de zakelijke markt te lokken naar het de club. In navolging van andere stadions wordt er een heuse skybox gebouwd met prima zicht op het veld. Weliswaar één, maar dan wel een hele grote. Én voorzien van een heuse minibar, waarin deze skybox zich duidelijk onderscheidt van de skyboxen in andere stadions!
Haaks op de skybox wordt een heuse perscorridor in het leve geroepen. Met comfortabele werkplekken en een glazen scheidingswand zodat wind en regen de werkzaamheden der journalisten niet kunnen hinderen. Maar de slagroom op het toetje vormt de uitschuifbare tribune. Zo kan het stadion, wanneer de tribune is ingeschoven, ook verhuurd worden aan belangstellenden. Om te voorkomen dat de tribune vies wordt, wordt er besloten dat er pas in de tweede helft snacks worden verkocht.
Het stadion is nu niet alleen voorzien van alle gemakken én multifunctioneel, maar ook helemaal up-to-date!
Om de jeugd te binden aan de club worden er voetbal-workshops, voetbal-clinics, voetbal-extra-clinics georganiseerd. Het aantal gedrukte full colour brochures is groot, de animo is klein. Het jaar erop wordt de voetbal-plus-clinics geïntroduceerd. Om de jeugd te interesseren, wordt ten einde raad besloten tot de voetbal-kans-clinic. Zo kan ook de beperkte voetballer, met steun van professionals en extra trainingsdagen, zich wellicht ontpoppen tot een heuse topvoetballer.
Hoe nu verder? Hierover gaan de meningen tamelijk uiteen. Een deel van de spelersgroep is bereid de koers van de nieuwe coach om te zetten. De coach heeft immers ervaring hiermee en het succes teruggebracht bij een tweetal andere clubs. Zijn reputatie is goed. Maar zijn tactiek is niet aangelegd om snel succes te behalen. Hij gaat voorzichtig te werk. Hij bouwt op de oude structuren en probeert hier geleidelijk aanpassingen in aan te brengen. De oude generaal blijft een belangrijke speler in het team maar moet ruimte maken voor nieuw talent. De twee oudere spelers blijven voorlopig op het veld staan. Eentje zal er verdwijnen, maar wanneer is niet duidelijk. Zij krijgen minder verantwoordelijkheid en worden aan de buitenlijn neergezet om de schade te beperken. Maar zij blokkeren nog steeds het nieuwe spel. De ploeg moet met twee man minder een schijnbaar verloren wedstrijd ombuigen. Dit betekent veel meer lopen en inzet van de rest. De middelen die de club tot zijn beschikking heeft zijn sowieso al beperkt. Er zal geen ruimte zijn om nieuwe spelers in te huren voor de nieuwe tactiek. Er wordt voortaan gespeeld in vier zones. Hoe die zones worden ingedeeld en hoe de verschillende delen met elkaar moeten communiceren is nog niet duidelijk. Er zal ingeleverd moeten worden om de club boven water te houden. Er komen immers minder gelden binnen door het aflopende aantal toeschouwers en de sponsor heeft geen behoefte om geld te pompen in een club die wellicht zal degraderen. De oude spelers die het spel moeten afmaken en de aanvallen moeten afronden missen snelheid en tactisch vermogen. Zij leggen een behoorlijke claim op het geheel. Zij zijn duur en hebben de afgelopen jaren geen ontwikkeling meegemaakt. Zij begrijpen niet dat de spelregels en de omstandigheden van het spel veranderd zijn. De toeschouwers komen niet meer vanzelfsprekend naar het stadion. Zij willen daar vermaakt worden, anders gaan ze naar een ander stadion of blijven thuis. Er is immers afwisseling zat tegenwoordig.
In het stadion zelf moet er vermaak zijn. Het moet gezellig zijn en de toeschouwer wil het gevoel hebben dat de spelers er voor hem zijn en niet voor zichzelf spelen, anders lijken ze op politici die daarover klagen dat de kiezer te dom is om ze te begrijpen. Een tactische spoedcursus voor deze groep spelers is noodzakelijk. Nu lijkt het erop dat je als aanvaller niet afgerekend wordt op het aantal doelpunten dat je maakt. Zij spelen voor zichzelf en als de toeschouwer dat niet meer wil zien, moet die maar ergens anders gaan kijken. Ze zijn er vooral voor zichzelf en niet voor de club. “Ik ben geweldig”, zeggen ze zelfverliefd, “de toeschouwer heeft gewoon geen benul van het spel.” Veelal klagen zij vooral over de voorzetten vanuit het middenveld. Die zijn niet precies genoeg om de bal erin te knikken. Ik sta toch hier en niet drie meter verderop?? Dat voetbal een teamsport is en dat ervoor beweging nodig is, dringt niet tot ze door. Zij zijn het oude positiespel gewend waarin een ieder zijn vaste positie heeft. Zij staan het liefst vijf meter voor het doel en wachten op de perfecte voorzet die makkelijk benut kan worden. Dat ze al jaren buitenspel staan, beseffen zij helaas nog niet!Zij bewegen te weinig. Zij hebben het niet verdiend om langer op het veld te staan. De kwalitatief goede spelers proberen hun nieuwe spel desondanks te vertonen. Soms zijn ze verdediger, middenvelder en aanvaller in één. De blessures liggen op de loer. Wat meer samenspel zou deze spelers echt uit de verf doen komen.
In de afgelopen week is de KNVB langs geweest voor een periodiek onderzoek. De nieuwe spelers willen wel. Hebben visie en tactiek. Hebben spelinzicht. Althans, dat heeft de KNVB kunnen zien aan de spelanalyses. De oude garde kan het niet meer bijbenen. Moppert nu dat de KNVB veel te streng is. Onrechtvaardig ook.
De buitenspelval werkt alleen bij een aanval van de tegenpartij. Laten we hopen dat de KNVB de buitenspelval voor de eigen partij in gang heeft gezet. Het wordt tijd dat de enthousiaste spelers de ruimte krijgen die ze verdienen. Dat ze niet door oude generaals getackled worden en de ondersteuning krijgen die de club van de ondergang kan redden.
Of….om bij Rinus Michels te blijven: het wordt tijd voor Totaal-Voetbal!